Medeniyetler ve Kentler
Özcan Özbilge

Çatıştılar, çatışmadılar, az kalsın çatışıyorlardı, son dakikada ittifak ettiler derken, medeniyetler tarih perdesine eni konu döndüler. İki yüzyıl öncesinden çıkıp gelmiş olmalarından olsa gerek ki bu medeniyetler birleşmek yerine ittifak etmeyi tercih ediyorlar.

Ben medeniyetin tarih kitabında olanını ve oradan dışarıya çıkmaya çalışmayanını severim. Dünya döndükçe küçülen bir gezegen. Üstünde biz insanlar yeterince yanyana ve sıkışık bir haldeyiz, üstelik her gün daha fazla birbirimize ihtiyaç duyar hale geliyoruz ve karışıyoruz. Bu durdurulamaz bir süreçtir.

Yazılım üretiminin (diğer pek çok sektörde de olduğu gibi) merkez ekonomilerden çevre ekonomilere taşınmaya başlaması, 90'lı yılların başında gelişmiş ülkelerin kapılarının nitelikli işgücüne irrasyonel bir şekilde kapanmasıyla başladı. Paranın ve malların serbestçe dolaşabildiği ama emeğin dolaşamadığı günümüz dünyasında yeni ekonomik güç merkezleri nitelikli emeğin yoğunlaştığı bölgelerde gelişiyorlar ve gelişmeye devam edecekler. Tarihte ve ekonomide hiç bir süreç geriye doğru işlemez; yazılım üretimi artık gelişmiş ekonomilere dönmeyecektir. Bu ifade için günün erken olduğunun farkındayım, ama geleceği öngörmek için kahin olmak gerekmiyor. Sürecin yönünü takip etmek yeterli.

Yazılım üretiminin başarısı

Türkiye'de yazılım üretecekseniz, işe böyle bir farkındalık ve özgüvenle girişmek gerekiyor. Araştırmalar bir bölgede yazılım üretiminin başarısını belirleyen faktörler arasında yüzde 40 ile insan kaynağını, yüzde 20 ile iş ve yaşam ortamını ve yüzde 20 ile de üretim maliyetlerini öne çıkarıyor. Altyapı ve risk faktörleri bu sektörde en fazla yüzde 10 belirleyiciliğe sahipler.

Bu belirleyicilik rakamları bir araştırmadan diğerine, araştırmacının bakış noktasına bağlı olarak ufak farklılıklar gösterebilirler, ama yazılım üretiminin taşınabilir ve göçe elverişli yapısının, bu sektörün altyapı yetersizlikleri ve risklere karşı dayanıklılığının da temel nedeni olduğunu söyleyebiliriz.

Türkiye kentleri, özellikle Istanbul, Ankara, Bursa ve İzmir nitelikli insan kaynağının yanı sıra iş ve yaşam ortamının uygunluğuyla dikkat çekiyorlar. Yazılım sektöründe iş ortamının gelişmişliği ve insan kaynağının niteliği arasında da karşılıklı bir ilinti var. Gelişmiş iş ortamı, insan kaynağının modern iş süreçlerini içselleştirmesine ve adaptasyon yeteneklerinin artmasına neden olurken, insan kaynağı havuzunda yaşanan profesyonelleşme iş ortamının girişime elverişliliğini arttırıyor.

Bizde hepsi var

Dünya genelinde yazılım üretim merkezlerinin gelişimine baktığımızda, bu tür merkezlerin çoğunlukla yüksek öğretim ve ticaret etkinliklerini biraraya getirebilmiş kentlerin bünyesinde büyüyebildiklerini görüyoruz. Bu toplulaşma insan kaynağı havuzunun geçişkenliğini sağlıyor, bilgi ve deneyimin bir işletmeden diğerine aktarılarak yaygınlaşmasına yol açıyor.

Hani hep denilir: Deniz, güneş, tarih, medeniyet. Hepsi bizde var. Artık bunlardan daha önemlisi insan kaynağı. Bizde o da var. Yazılım üretiminde başarı, bu kaynağın istihdamının ötesinde, doğru yönde profesyonelleşmesine katkıda bulunmayı da gerektiriyor. Üniversitelerin mezunlarına henüz sağlayamadığı profesyonel bakış açısının insan kaynağına bizzat işletmeler tarafından kazandırılması gerekiyor.

Kaynakça: Offshore Insights, Market Report Series, October 2006, Volume 4, Issue 8