Kavramların İçi

Dilimize Fransızcadan geçen ve Latince videre (görmek) kökünden gelen vizyon kavramını bizim de gerçekleşmesine katkıda bulunduğumuz bir gelecek tasavvuru anlamında kullanıyoruz.

Ticari kuruluşların vizyon sahibi olmayı önemsemeleri ve etkinliklerini bir vizyon çerçevesinde yürütmeleri 19. yüzyıl Amerika'sına dayanır. Fotoğraftan telefona, dört zamanlı içten yanmalı motordan ilk modern bankacılık hizmetlerine uzanan çok geniş bir alanda buluşların ticari başarılara dönüştüğü o dönemde, fikirlerine kaynak arayan girişimcilerin ellerinde inanması zor vizyon metinleri olurdu.

Kimi iki farklı kentte oturan insanları bakır bir tel üstünden konuşturabildiğini iddia eder, kimi banka şubelerinin muhasebe sonuçlarını akşamları telgraf hattı üstünden banka merkezine gönderebilecek bir makinesi olduğunu öne sürer, kimi de tatlandırılmış domates salçasının şişelenerek ve kullanım kolaylığı sağlanarak tüm dünyaya satılabileceğine inanırdı. Günümüzün çokuluslu firmaları sağlam ama cesaretli vizyonlar çerçevesinde büyümüşler ve bugünün bir gelecek olarak inşa edilmesine kendi alanlarında katkıda bulunmuşlardır.

Misyon kavramının geçmişi biraz daha yüklüdür. Bu sözcük modern Batı dilleri dağarına 16. yüzyılda girdi. Latince mittere (göndermek) kökünden türetilen sözcük tehlikeli görevler için uzak diyarlara gönderilmiş takımlar için kullanılıyordu. Misyonların her zaman yüksek amaçları olurdu: Tanrıya inancı yaymak, yeni ticaret yolları keşfetmek, yaban topraklara medeniyet götürmek gibi. Ne var ki bu yüksek amaçlar hemen her zaman bayağı sonuçlar yaratırdı: Talan, kıyım, sömürü, kölelik gibi. Sözcük zamanla anlam kaymasına uğradı ve daha çok kurumların ve kuruluşların taşıdıkları yüksek amaçlar anlamında kullanılmaya başladı. Türkçemize Fransızcadan geçmiştir.

Ticari kuruluşların misyon taşımaları sanıldığı gibi yeni bir eğilim değildir ve çoğu zaman milli-emperyal vurgular taşımıştır. Yabancı ülkelerde etkinlik gösteren İngiliz firmaları 17. yüzyıldan bu yana iş yaptıkları her yerde Britanya Krallığı'nın çıkarlarını gözetmeyi ve genişletmeyi, kraliyetin ve halkın refahına katkıda bulunmayı misyonlarının ayrılmaz maddeleri arasında saymışlardır. Günümüzde misyonlar milli-emperyal amaçları açıklıkla vurgulamazlar, modern ve açık toplum değerlerine uyumlu ifadeler içerirler.

Vizyon sahibi olmayı ve misyon taşımayı bu kavramların tarih içindeki gelişimini de kavramış olarak önemsiyoruz.